Wanneer je je huis isoleert, denk je vooral aan warmte en energiebesparing. Maar isolatie heeft ook een keerzijde: het kan branddoorslag naar de buren bevorderen. Dat gebeurt wanneer brandbare isolatiematerialen in contact komen met scheidingswanden of als er kieren en spleten zijn waar vuur en rook doorheen kunnen. In dit artikel lees je hoe je dit voorkomt, zonder dat je inlevert op comfort.
Branddoorslag is een serieus probleem. Zeker bij rijtjeshuizen of appartementen is de kans groot dat een brand overslaat naar de naastgelegen woning via de spouw of via doorvoeren. Door bij het isoleren bewust te kiezen voor brandvertragende materialen en door zorgvuldig te werken, kun je het risico aanzienlijk verkleinen. We leggen uit waar je op moet letten, welke materialen geschikt zijn en welke maatregelen je zelf kunt nemen.
Hoe ontstaat branddoorslag via isolatie?
Branddoorslag ontstaat wanneer een brand in de ene woning overslaat naar de naastgelegen woning. Dit kan op drie manieren: via de spouw, via doorvoeren (zoals leidingen en kanalen) en via de constructie zelf. Isolatiemateriaal speelt hierbij een dubbele rol. Aan de ene kant kan isolatie brand juist vertragen, bijvoorbeeld steenwol dat smelt bij hoge temperaturen maar niet brandt. Aan de andere kant kunnen bepaalde kunststofschuimen, zoals EPS of PUR, juist brandbaar zijn en bij brand snel verspreiden.
Een veelvoorkomend probleem is dat bij het isoleren van de spouw niet goed wordt afgedicht bij de scheidingsmuur tussen twee woningen. Als er een open verbinding blijft, kan vuur en rook via de spouw naar de buren trekken. Ook doorvoeren voor leidingen, ventilatiekanalen of elektriciteitsbuizen zijn zwakke plekken. Zonder brandwerende afdichting kunnen deze openingen fungeren als schoorstenen.
Daarnaast speelt de plaatsing van het isolatiemateriaal een rol. In een bestaande spouw wordt isolatie vaak ingeblazen. Daarbij is het lastig om te controleren of het materiaal overal goed aansluit, zonder kieren. Bij een voorzetwand of dakisolatie is het makkelijker om brandwerende maatregelen te treffen, maar ook daar moet je alert zijn op naden en aansluitingen.
Welke isolatiematerialen zijn brandveilig?
Niet alle isolatiematerialen reageren hetzelfde op vuur. Materialen met een hoge brandklasse zijn beter bestand tegen brand en voorkomen of vertragen doorslag. Steenwol en glaswol zijn van nature onbrandbaar en worden vaak gebruikt waar brandveiligheid belangrijk is, zoals in spouwmuren en scheidingswanden. Ze smelten pas bij zeer hoge temperaturen en geven geen giftige rook af. Houtvezel en cellulose (papiervezel) zijn brandbaar, maar worden behandeld met brandvertragers. Ze zijn minder geschikt voor situaties waar branddoorslag een groot risico is, tenzij ze goed worden ingepakt met brandwerend materiaal.
Kunststofschuimen zoals EPS (piepschuim) en PUR zijn licht en isoleren goed, maar ze zijn wel brandbaar. Bij brand smelten ze en kunnen ze bijdragen aan de verspreiding van vlammen. Er bestaan wel brandvertragende varianten, maar die zijn duurder. Als je deze materialen gebruikt, is het belangrijk om ze af te dekken met een brandwerende laag, bijvoorbeeld gipsplaten met een brandklasse A2 of beter.
Voor spouwmuurisolatie wordt vaak gekozen voor steenwol of glaswol, omdat die ook bij brand goed presteren. Heb je een houtskeletbouw of een voorzetwand, dan kun je de brandveiligheid verhogen door een extra laag steenwol aan te brengen of door gebruik te maken van speciale brandwerende platen.
Praktische maatregelen om branddoorslag te voorkomen
Voorkomen is beter dan genezen. Bij het isoleren van je woning kun je een aantal concrete maatregelen nemen. Ten eerste: dicht alle kieren en spleten in de scheidingsmuur en rond doorvoeren af met brandwerende kit of pur die geschikt is voor brandisolatie. Dit voorkomt dat rook en vlammen via deze openingen naar de buren trekken. Let op dat je de juiste producten gebruikt die voldoen aan de brandklasse EI30 of hoger.
Ten tweede: zorg voor een doorlopende brandwerende laag. Als je een voorzetwand plaatst, breng dan gipsplaten aan die brandvertragend zijn. Gebruik bij voorkeur gipsplaten met een kern van steenwol of speciale brandwerende platen. Deze platen hebben een brandklasse A2 en houden vuur langere tijd tegen.
Een derde maatregel is het aanbrengen van een brandwerende spouwblokkering. Dit is een strook steenwol die op de scheidingsmuur wordt geplaatst, van boven tot onder, zodat de spouw volledig is afgedicht. Zo kan een eventuele brand niet via de spouw naar de buren overslaan. Deze blokkering wordt vaak al standaard toegepast bij nieuwbouw, maar bij bestaande bouw kun je dit laten aanbrengen.
In het kort
- Kies isolatiemateriaal met een goede brandklasse, bij voorkeur A1 of A2 zoals steenwol.
- Dicht alle doorvoeren en kieren in scheidingswanden af met brandwerende kit of pur.
- Plaats een brandwerende spouwblokkering bij de scheidingsmuur.
- Laat bij twijfel een brandveiligheidsadviseur meekijken met je isolatieproject.
- Combineer brandbaar isolatiemateriaal altijd met een brandwerende bekleding.
- Voorkom dat isolatie in contact komt met elektrische leidingen zonder mantelbuis.
- Controleer na het isoleren of er geen open verbindingen zijn tussen woningen.
Veelgestelde vragen
Wat is branddoorslag?
Branddoorslag is het overslaan van een brand van de ene woning naar de naastgelegen woning via de constructie, spouw, of doorvoeren. Het kan worden voorkomen door brandwerende maatregelen tijdens het isoleren.
Welke isolatiematerialen zijn het meest brandveilig?
Steenwol en glaswol zijn onbrandbaar en zeer brandveilig. Kunststofschuimen zoals EPS en PUR zijn brandbaar, maar kunnen met brandvertragers en afwerkingen brandveiliger worden gemaakt.
Moet ik mijn bestaande isolatie vervangen om brandveiliger te worden?
Niet per se. Je kunt de brandveiligheid verhogen door brandwerende afdichtingen en blokkeringen aan te brengen, zonder de isolatie zelf te vervangen. Alleen als het materiaal zeer brandbaar is en direct aan de scheidingswand zit, is vervanging aan te raden.
Wat kost het om brandwerende maatregelen te treffen?
Kosten variëren sterk. Brandwerende kit en pur kosten vaak tussen de 10 en 20 euro per tube. Een spouwblokkering kost gemiddeld 15 tot 30 euro per meter. Laat altijd een offerte op maat maken.
Conclusie
Brandveilig isoleren is een kwestie van de juiste materialen en zorgvuldig werk. Door te kiezen voor onbrandbare isolatie zoals steenwol, door kieren en doorvoeren af te dichten en door een brandwerende spouwblokkering te plaatsen, voorkom je dat een brand overslaat naar de buren. Dit vergt misschien wat extra inspanning, maar het geeft gemoedsrust. En het mooie is: je hoeft niet in te leveren op isolatiewaarde of comfort. Met deze tips kun je veilig en verantwoord isoleren, zonder dat je je zorgen hoeft te maken over branddoorslag.
Huis laten isoleren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via IsolatieWijs.
Vraag isolatieoffertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen: Dakisolatie: kosten en subsidie · Spouwmuurisolatie · Isolatie in Emmen: kosten, subsidie & offertes · Vloerisolatie · Isolatie in Groningen: kosten, subsidie & offertes · Isolatie in Zwolle: kosten, subsidie & offertes
Lees ook: Brandclassificaties uitgelegd: A1, A2, B, C, D, E, F · Isolatiemateriaal en brandveiligheid: welke zijn veilig? · Kosten van brandveilig isoleren: wat betaal je extra? · Brandveilig isoleren: 5 veelgemaakte fouten · Checklist: brandveiligheid bij isolatieprojecten · Brandwerende isolatie: verschil tussen brandvertragend en brandveilig — meer over brandveiligheid van isolatie
IsolatieWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.