Asbest is een verzamelnaam voor natuurlijke mineralen die tot 1994 veel werden gebruikt in bouwmaterialen, ook in isolatie. In woningen van vóór die tijd kan asbest dus opduiken, bijvoorbeeld in spouwmuren, onder het dak of rond leidingen. Het is belangrijk om asbest te herkennen, want bij beschadiging of bewerking komen kankerverwekkende vezels vrij.
Gelukkig is asbest meestal goed te herkennen als je weet waar je op moet letten. In dit artikel leggen we uit welke isolatiematerialen asbest kunnen bevatten, hoe je ze herkent en – net zo belangrijk – wat je wél en niet moet doen als je asbest vermoedt.
Kenmerken van asbesthoudende isolatiematerialen
Asbest in isolatie komt in verschillende vormen voor. De meest bekende is asbestcement, maar in isolatie kom je vooral asbest tegen in de vorm van losse vezels, spuitasbest of in isolatieplaten en -matten. Asbestvezels zijn van nature vuurvast en isolerend, daarom werd het vroeger veel toegepast.
Asbestcement (ook wel asbestplaten genoemd) is meestal grijs en hard, met een vezelige structuur. Je ziet vaak kleine witte of grijze vezels als je het materiaal beschadigt. Spuitasbest is een zachte, grijze of witte laag die op beton of muren is gespoten, vaak in kruipruimtes of op staalconstructies. Het kan eruitzien als een korrelige of piepschuimachtige laag.
Asbesthoudende isolatieplaten zijn vaak te herkennen aan een lichtgrijze tot witte kleur en een vezelige ondergrond. Ze werden gebruikt als onderdakplaten, in wanden of als isolatie rond cv-ketels. Soms is het asbest echter verwerkt in een composietmateriaal, waardoor het niet direct zichtbaar is. Twijfel je? Ga er dan altijd vanuit dat het asbest kan zijn.
Veiligheidsmaatregelen bij vermoeden van asbest
Als je denkt asbest te hebben gevonden, is het belangrijkste om de rust te bewaren en het materiaal met rust te laten. Zolang asbest onbeschadigd is en niet wordt bewerkt, vormt het geen direct gevaar. De vezels komen alleen vrij bij breken, zagen, schuren of als het materiaal verweert.
Neem dus geen monsters door een stuk af te breken. Ook moet je niet gaan stofzuigen of vegen in de buurt van asbest. Bedek het materiaal eventueel met plastic of een doek om verspreiding van vezels te voorkomen. Zet ramen en deuren dicht en zorg dat kinderen en huisdieren uit de buurt blijven.
Schakel voor onderzoek en verwijdering altijd een gecertificeerd asbestbedrijf in. Zij kunnen een monster nemen en laten testen. Laat je niet verleiden om zelf asbest te verwijderen, zeker niet als het gaat om losgebonden asbest of spuitasbest. Dit is alleen toegestaan met speciale vergunningen en beschermingsmiddelen.
Wat je niet moet doen bij asbest in isolatie
Een veelgemaakte fout is het zelf verwijderen van asbest om geld te besparen. Dit is niet alleen gevaarlijk voor je eigen gezondheid, maar ook voor die van je omgeving. Asbestvezels kunnen zich verspreiden door de lucht en blijven lange tijd hangen. Ze kunnen ook in de grond of in het riool terechtkomen als je het materiaal niet goed afvoert.
Een andere fout is het gebruik van een gewone stofzuiger om asbeststof op te zuigen. Gewone stofzuigers laten de vezels weer ontsnappen. Gebruik alleen een stofzuiger met een HEPA-filter als je per ongeluk toch in contact bent gekomen met asbest. In de praktijk is het beter om een professional in te schakelen.
Ook het afdekken van asbest met verf of kit is geen oplossing. Dit is slechts tijdelijk en kan op termijn alsnog vezels vrijlaten. Alleen veilige afdichting door een specialist of volledige verwijdering is een duurzame oplossing.
In het kort
- Controleer of je woning vóór 1994 is gebouwd of gerenoveerd; dan is asbest mogelijk.
- Let op grijs/ wit vezelig materiaal in spouwmuren, onder daken, rond leidingen of in de kruipruimte.
- Raak asbest niet aan, breek of zaag er niet in.
- Neem nooit zelf monsters, laat dit over aan een gecertificeerd bedrijf.
- Sluit de ruimte af en voorkom tocht om verspreiding van vezels te voorkomen.
- Laat asbest altijd verwijderen door een erkend asbestverwijderingsbedrijf.
- Vraag na verwijdering om een vrijgavecertificaat.
Veelgestelde vragen
Kan ik asbest in isolatie herkennen aan de kleur?
Asbestvezels zijn vaak wit, grijs of lichtbruin, maar kleur alleen zegt niet alles. Het materiaal kan ook in combinatie met cement of ander materiaal voorkomen. Twijfel je? Laat het testen.
Waar zit asbest meestal in oude isolatie?
Asbest werd vaak gebruikt in spouwmuren, onder dakbedekking, rond verwarmingsbuizen, in kruipruimtes en in garages. Ook in isolatieplaten van bijvoorbeeld de meterkast.
Is asbest in isolatie gevaarlijk als het niet beschadigd is?
Zolang het asbest onbeschadigd is en blijft, is het risico minimaal. De vezels komen pas vrij bij bewerking of beschadiging. Laat het daarom met rust.
Wat kost asbestverwijdering?
De kosten voor asbestverwijdering hangen af van de hoeveelheid en het type asbest. Gemiddeld ligt het tussen de 1.000 en 3.000 euro voor een woning. Een asbestinventarisatie kost vaak tussen de 300 en 800 euro.
Conclusie
Het herkennen van asbest in oude isolatie begint met kennis van de kenmerken en de leeftijd van je woning. Wees alert op vezelige materialen in spouwmuren, daken en rond leidingen in huizen van vóór 1994. Blijf altijd veilig: raak mogelijk asbest niet aan, neem geen monsters en schakel een gecertificeerd bedrijf in voor onderzoek en verwijdering. Zo bescherm je jezelf en je omgeving tegen de gevaren van asbest.
Huis laten isoleren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via IsolatieWijs.
Vraag isolatieoffertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen: Dakisolatie: kosten en subsidie · Spouwmuurisolatie · Isolatie in Emmen: kosten, subsidie & offertes · Vloerisolatie · Isolatie in Groningen: kosten, subsidie & offertes · Isolatie in Zwolle: kosten, subsidie & offertes
Lees ook: Hoe controleer ik mijn isolatie op vocht? · Schimmel op isolatiemateriaal: oorzaken en aanpak · Isolatie na wateroverlast: drogen of vervangen? · Ongedierte in isolatie: wat te doen? · Richtlijnen voor het jaarlijks inspecteren van isolatie · Isolatie en daklekkage: eerste stappen bij vocht — meer over onderhoud van isolatie
IsolatieWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.