IsolatieWijs Gratis offerte
Kennisbank

Energiearmoede en isolatie: kennisoverzicht Platform31

Gerichte isolatie van woningen met de slechtste energielabels levert per geïnvesteerde euro de hoogste gasbesparing op en laat de energielasten van energiearme huishoudens sterker dalen dan bij andere huishoudens. Dat blijkt uit TNO-onderzoek. Platform31 wijst gemeenten de weg om juist deze groep te bereiken, want ruim 300.000 energiearme huishoudens wonen in een slecht geïsoleerd huis.

Wat is energiearmoede precies?

Van energiearmoede is sprake wanneer een huishouden een laag inkomen heeft én een hoge energierekening en/of een woning van slechte energetische kwaliteit. Het gevolg is vaak dat rekeningen niet volledig betaald kunnen worden, dat er te weinig gestookt wordt (onderconsumptie) en dat er gezondheidsproblemen ontstaan door kou. De meerderheid van de energiearme huishoudens, ruim 300.000, woont in een woning met een slecht energielabel. Van die groep woont ongeveer 12 procent in een koopwoning; de rest huurt, vaak bij particuliere verhuurders.

Wat levert isoleren bij energiearmoede op?

Uit TNO-onderzoek blijkt dat isolatie van woningen van energiearme huishoudens meer gasbesparing per geïnvesteerde euro oplevert dan bij andere woningen. Binnen de groep huishoudens in een matig of slecht geïsoleerd huis kampen 256.000 huishoudens met energiearmoede. Om al deze woningen tot de isolatiestandaard te brengen is circa 3 miljard euro nodig, gemiddeld ruim 11.000 euro per woning. Voor de circa 23.000 huishoudens in woningen met energielabel F of G is een half miljard euro nodig, oftewel gemiddeld ruim 21.000 euro per woning. Juist bij die slechtste labels is de gasbesparing het hoogst. De energiequote – het deel van het inkomen dat naar energie gaat – daalt bij energiearme huishoudens in sociale huurwoningen gemiddeld van 11% naar 7,5% en bij koopwoningen van 13% naar 8,5%. Het aantal energiearme huishoudens met een zeer hoge energiequote halveert bijna door isolatie.

Welke doelgroepen zijn lastig te bereiken?

Platform31 signaleert dat gemeenten moeite hebben om vier groepen te bereiken: eigenaar-bewoners, particuliere verhuurders, VvE's en bewoners in gespikkeld bezit. Vooral particuliere verhuurders vormen een diverse en moeilijk bereikbare groep. Het kennisoverzicht beantwoordt voor elk van deze groepen drie vragen: hoe bereik je de doelgroep, hoe krijg je bewoners mee en hoe vergroot je de impact. Ook de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) blijkt voor veel gemeenten een belemmering bij het in kaart brengen van de doelgroep; daarom bevat het overzicht een apart hoofdstuk over gegevensbescherming.

Hoe pak je isolatie in de praktijk aan?

Voor woningeigenaren die zelf aan de slag willen, is het goed om te weten dat niet elk huis een spouwmuur heeft. Huizen van vóór 1920 hebben vaak alleen enkelsteensmuren; die isoleer je met voorzetwanden aan de binnenkant of isolatie tegen de buitenkant. Heeft je woning wel een spouw, dan vult een gespecialiseerd bedrijf die met isolatiemateriaal zoals piepschuimbolletjes of glaswolvlokken. De gaten in de voegen worden daarna netjes dichtgemaakt met specie in dezelfde kleur. Wil je weten hoeveel subsidie je kunt krijgen? Bekijk dan de ISDE-subsidie isolatie berekenen (2026). Voor een indicatie van je totale besparing is de bespaar-calculator isolatie 2026 handig. Let op: bij de ISDE geldt dat je de woning eerst laat isoleren door een bouw- of installatiebedrijf en daarna pas subsidie aanvraagt; zelf isoleren telt niet mee.

Waar moet je op letten bij spouwmuurisolatie?

Spouwmuurisolatie is geen standaardklus. Welke optie het beste is, hangt af van de staat van de muur. Laat daarom altijd eerst je spouwmuur controleren voordat je isoleert. Een goed geïsoleerde spouwmuur helpt ook om vochtproblemen te voorkomen en verlaagt je energiekosten. Heb je geen spouw? Lees dan geen spouw: binnen- of buitenisolatie van de gevel? voor de afweging. En vergeet niet dat isoleren ook gevolgen heeft voor beschermde dieren zoals vleermuizen en vogels; kijk daarvoor bij diervriendelijk isoleren: dit moet je weten (2026).

Veelgestelde vragen

Wat is energiearmoede?

Energiearmoede betekent dat een huishouden een laag inkomen heeft én een hoge energierekening en/of een woning van slechte energetische kwaliteit. Dit leidt tot betalingsproblemen, onderconsumptie van warmte en gezondheidsklachten.

Hoeveel huishoudens in Nederland hebben energiearmoede?

Volgens TNO kampen 256.000 huishoudens in een matig of slecht geïsoleerd huis met energiearmoede. De meerderheid van alle energiearme huishoudens, ruim 300.000, woont in een woning met een slecht energielabel.

Levert isoleren bij energiearmoede meer op dan bij andere woningen?

Ja. TNO stelt dat gerichte isolatie van woningen van energiearme huishoudens meer gasbesparing per geïnvesteerde euro oplevert. De energielasten dalen bij deze groep naar verhouding sterker, vooral bij energielabels F en G.

Kan ik subsidie krijgen voor isolatie?

Ja, woningeigenaren kunnen na uitvoering van de werkzaamheden ISDE-subsidie aanvragen. De isolatie moet door een bouw- of installatiebedrijf zijn uitgevoerd. Bereken je subsidie via de ISDE-subsidie isolatie berekenen (2026).

Verder lezen over kosten en prijzen

Kosten en prijzen