Een plat dak lijkt misschien onderhoudsvrij, maar schijn bedriegt. Zonder goed afschot blijft water op het dak staan, vooral na hevige regenval. Dat lijkt onschuldig, maar het kan grote gevolgen hebben voor je isolatie. Op den duur kan vocht in het isolatiemateriaal trekken, waardoor het zijn isolerende werking verliest. Bovendien ontstaan er sneller scheuren en lekkages.
Gelukkig kun je veel zelf doen om afschot te controleren en te verbeteren. In dit artikel lees je precies hoe je water goed laat afstromen, welke opties je hebt en waar je op moet letten. Zo blijft je dak droog en je isolatie effectief, jaar na jaar.
Wat is afschot en waarom is het zo belangrijk?
Bij een plat dak denk je misschien dat het water blijft staan, maar een goed plat dak heeft een lichte helling. Die helling wordt afschot genoemd en zorgt ervoor dat regenwater naar een afvoer of overloop loopt. Het lijkt een klein detail, maar zonder afschot krijg je plassen die lang blijven liggen. Die plassen vormen een risico voor je dakbedekking en voor de isolatie eronder. Als water niet weg kan, zoekt het de weg naar zwakke plekken in de naad of rondom een afvoer. Daardoor kan vocht in de isolatielaag trekken.
Zodra isolatie vochtig wordt, neemt het isolerend vermogen sterk af. Vocht geleidt warmte beter dan lucht, dus warmte verlaat je woning sneller. Bovendien kan vocht in de isolatie bij vorst uitzetten en de structuur beschadigen. Daarom is afschot cruciaal: het beschermt de isolatie tegen vocht en houdt de dakbedekking in goede staat. Ook verlengt een droge isolatielaag de levensduur van je dakconstructie. Zonder afschot los je het probleem niet op met alleen een goed isolatiemateriaal; de afvoer van water moet structureel goed geregeld zijn. Een vlak dak zonder afschot is dus geen onderhoudsvrij dak, maar een dak dat extra aandacht vraagt.
Hoe controleer je het afschot van je platte dak?
Om te controleren of je afschot goed is, kijk je eerst naar de situatie na een regenbui. Let op plekken waar water blijft liggen, vooral rondom dakafvoeren, in hoeken en langs opstaande randen. Plassen die na een dag nog zichtbaar zijn, wijzen op onvoldoende afschot. Een eenvoudige manier om afschot te meten is met een lange waterpas. Leg de waterpas op het dak en meet het hoogteverschil tussen het laagste en hoogste punt. Zo zie je of de helling in de goede richting loopt en of er geen kuilen in het dak zitten. Controleer daarnaast de dakafvoeren zelf: als ze hoger liggen dan het dakvlak, kan water onmogelijk wegstromen.
Het is ook verstandig om de opbouw van het dak te bekijken. Afschot zit niet altijd in de bovenste dakbedekking; het kan in de isolatielaag of in een afschotlaag onder de isolatie zijn aangebracht. Vraag bij twijfel een dakadviseur of isolatiebedrijf om metingen te doen. Zij kunnen met speciale apparatuur het verloop van het dak in kaart brengen. Let bij een oud dak op scheuren, bulten of verzakte stukken. Deze verstoren de afvoer en kunnen wijzen op een beschadigde isolatielaag. Als je zelf metingen doet, doe dat dan op een droge dag en zorg dat je dak veilig toegankelijk is. Een nat dak is glad en onbetrouwbaar. Door regelmatig te controleren voorkom je dat water op den duur je isolatie bereikt.
Oplossingen om afschot te verbeteren
Als je afschot onvoldoende is, zijn er meerdere oplossingen. De meest duurzame aanpak is om een afschotlaag aan te brengen op de bestaande dakconstructie. Dat kan met een lichte mortel of met speciale isolatieplaten die aan één kant aflopen. Deze platen worden zo geplaatst dat het water naar de afvoer loopt. Een bijkomend voordeel is dat je daarmee ook de isolatie verbetert. Het aanbrengen van zo'n afschotlaag betekent wel dat de dakbedekking eraf moet. Dat is een ingrijpende klus, maar het lost het probleem bij de wortel op. Laat eerst berekenen of de dakconstructie het extra gewicht van de afschotlaag kan dragen. Bij een lichte constructie kun je kiezen voor isolatieplaten met afschot, omdat die minder wegen dan een betonlaag.
Een andere oplossing is om het dakvlak op te hogen met een dunne afschotlaag aan de bovenzijde, zonder de bestaande isolatie te verwijderen. Dit is vooral geschikt als de isolatie nog in goede staat is. De afschotlaag wordt dan direct onder de nieuwe dakbedekking aangebracht. Zorg dat de aansluitingen bij dakranden en afvoeren goed worden meegeleverd, want juist daar ontstaan lekkages. Soms kun je ook volstaan met het verplaatsen of vervangen van een dakafvoer. Door de afvoer op het laagste punt te leggen en de doorgang te vergroten, kan het water sneller weg. Los daarvan is het belangrijk om afschot in beide richtingen te controleren. Een dak moet niet alleen richting de afvoer lopen, maar ook van opstaande randen en installaties af.
In het kort
- Controleer het afschot na hevige regen: plasjes die blijven staan zijn een signaal.
- Meet met een waterpas op meerdere punten om een goed beeld te krijgen.
- Zorg voor minimaal 1,5 cm afschot per meter voor bitumen en EPDM.
- Combineer afschotcorrectie altijd met nieuwe dakbedekking voor een waterdicht resultaat.
- Let op dat afschot naar de dakafvoer loopt, niet naar een muur of rand.
- Vraag een specialist om advies bij twijfel of bij een geïsoleerd dak.
- Houd rekening met extra gewicht van wigvormige isolatieplaten in de constructie.
Veelgestelde vragen
Hoeveel afschot moet een plat dak hebben?
Een plat dak heeft meestal 1 tot 5 graden afschot nodig, afhankelijk van het type dakbedekking. Voor bitumen is 1 tot 2 graden voldoende, voor dakpannen of groendak meer. Dat komt neer op 1,5 tot 7 cm per meter.
Wat gebeurt er als er geen afschot is?
Zonder afschot blijft water op het dak staan, wat kan leiden tot vocht in de isolatie, scheuren in de dakbedekking, schimmel en houtrot. Het dak gaat sneller achteruit.
Kan ik zelf afschot aanbrengen?
Dat is niet aan te raden. Het vereist vakkennis en precisie. Laat dit over aan een erkend isolatiebedrijf om fouten en lekkages te voorkomen.
Wat kost het verbeteren van afschot?
De kosten variëren. Voor wigvormige isolatieplaten betaal je vaak tussen de 30 en 60 euro per m², inclusief plaatsing. Bij een complete renovatie kan dat oplopen tot meer dan 100 euro per m².
Conclusie
Afschot is misschien niet het eerste waar je aan denkt bij een plat dak, maar het is essentieel voor de levensduur van je dak en de werking van je isolatie. Door het afschot goed te controleren en waar nodig te verbeteren, voorkom je dure schades en blijf je comfortabel wonen. Schakel een specialist in voor een veilige en duurzame oplossing, en vraag altijd meerdere offertes om de beste prijs te krijgen.
Huis laten isoleren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via IsolatieWijs.
Vraag isolatieoffertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen: Dakisolatie: kosten en subsidie · Spouwmuurisolatie · Isolatie in Emmen: kosten, subsidie & offertes · Vloerisolatie · Isolatie in Groningen: kosten, subsidie & offertes · Isolatie in Zwolle: kosten, subsidie & offertes
Lees ook: Hoe isoleer je een plat dak? · Plat dak isoleren: warm dak of koud dak? · Omgekeerd dak: wat is dat? · Welke isolatiematerialen zijn geschikt voor plat dak? · Hoe dik moet isolatie op een plat dak zijn? · Wat kost een plat dak isoleren? — meer over plat dak isoleren
IsolatieWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.