Je kent het wel: ondanks een goed geïsoleerd huis voel je bij het stopcontact een koude luchtstroom. Elektrapunten, zoals stopcontacten en schakelaars, worden vaak over het hoofd gezien bij isolatie, maar ze kunnen een aanzienlijke bron van tocht en warmteverlies zijn. Zeker bij oudere woningen of muren die niet goed luchtdicht zijn, ontsnapt via deze kleine openingen warme lucht naar buiten en komt koude lucht naar binnen.
Het probleem is groter dan je denkt. Een enkel stopcontact kan een kier vormen die overeenkomt met een opening van enkele vierkante centimeters. Vermenigvuldig dat met het aantal elektrapunten in je huis, en het effect op je energierekening en comfort is verrassend groot. Gelukkig zijn er simpele en goedkope oplossingen om dit probleem aan te pakken, zonder dat je een elektricien hoeft in te schakelen. In dit artikel leggen we uit hoe je tocht via elektrapunten herkent, waarom het ontstaat en hoe je het zelf kunt verhelpen.
Hoe ontstaat warmteverlies via elektrapunten?
Elektrapunten worden geplaatst in holle muren of spouwmuren. Bij de installatie worden gaten in de muur geboord, en vaak wordt er niet goed afgedicht rondom de inbouwdoos. Hierdoor ontstaan er kieren tussen de doos en het muuroppervlak. Daarnaast hebben veel inbouwdozen zelf openingen waar kabels doorheen lopen, en die zijn niet altijd luchtdicht afgewerkt. In spouwmuren kan er bovendien een luchtstroom ontstaan door het ventilatie-effect van de spouw, waardoor koude lucht via de kier naar binnen wordt gezogen.
Ook bij elektrapunten op binnenmuren kan tocht ontstaan, vooral als de muur niet goed luchtdicht is. Denk aan gaten rond leidingen die door de muur gaan, of kieren bij de vloer. Zelfs bij goed geïsoleerde muren kunnen elektrapunten een zwakke plek vormen, omdat de isolatie vaak niet tot achter het stopcontact doorloopt. Dit wordt ook wel een 'thermische brug' genoemd, een plek waar warmte gemakkelijker ontsnapt dan door de rest van de muur.
Het effect is het grootst bij muren die grenzen aan buiten, zoals gevels. Maar ook elektrapunten in plafonds of vloeren kunnen voor warmteverlies zorgen, vooral als er ruimtes boven of onder zijn die niet verwarmd worden. Het is dus belangrijk om alle elektrapunten te controleren, niet alleen die in de buitengevel.
Hoe herken je tocht via elektrapunten?
Het meest voor de hand liggende teken is een koude luchtstroom die je voelt wanneer je je hand bij het stopcontact houdt. Dit kun je het beste testen op een koude, winderige dag, wanneer het drukverschil tussen binnen en buiten het grootst is. Je kunt ook een wierookstokje of een aansteker gebruiken: als de vlam of rook beweegt bij het stopcontact, is er sprake van tocht.
Een andere aanwijzing is een lager comfortniveau in ruimtes met veel elektrapunten, zoals de woonkamer of slaapkamer. Soms is het ook zichtbaar: kijk eens of er stof of vuil rondom het stopcontact zit, dat kan duiden op luchtstromen. Daarnaast kunnen koude plekken op de muur rondom het stopcontact worden gevoeld, vooral bij slecht geïsoleerde muren.
Als je vermoedt dat er warmteverlies optreedt, kun je ook een thermografische camera gebruiken (soms te leen bij energiecoaches of verhuurbedrijven). Hiermee zie je precies waar koude lucht binnendringt. Dit is vooral handig als je meerdere elektrapunten hebt en wilt prioriteren.
Zelf oplossen: zo pak je het aan
Gelukkig kun je de meeste elektrapunten zelf luchtdicht maken met eenvoudige materialen. Het belangrijkste is dat je de kier tussen de inbouwdoos en de muur afdicht. Gebruik hiervoor een speciaal daarvoor ontworpen kunststof inbouwdoos met een luchtdichte kap, of gebruik kit die geschikt is voor kunststof en metselwerk. Let op: dit moet je doen aan de buitenzijde van de muur, of aan de binnenzijde? Het beste kun je de kier aan de binnenkant van de muur dichten, omdat je dan de spouw niet verstoort.
Een populaire en eenvoudige oplossing is het plaatsen van isolatiemateriaal achter het stopcontact, zoals een speciaal isolatieplaatje dat je in de inbouwdoos schuift. Deze plaatjes zijn vaak gemaakt van polyethyleenschuim en hebben een opening voor de kabels. Ze sluiten de doos grotendeels af en voorkómen tocht. Een andere optie is het gebruik van een luchtdichte afdichting rond de kabelingang van de doos, bijvoorbeeld met kit of een rubberen doorvoer.
Vergeet ook de schakelaars niet. Ook hier kunnen kieren ontstaan. In de meeste gevallen kun je de schakelaar eraf wippen en de kier rondom de inbouwdoos afdichten. Zorg ervoor dat je de stroom uitschakelt voordat je gaat werken. Als je twijfelt, schakel dan een elektricien in, maar de materialen zijn verkrijgbaar bij bouwmarkten en de klus duurt gemiddeld een halfuur per punt.
In het kort
- Controleer alle elektrapunten in buitengevels, want daar is het warmteverlies het grootst.
- Gebruik een wierookstokje of aansteker om tocht te detecteren bij stopcontacten en schakelaars.
- Schakel altijd de stroom uit voordat je begint met het losmaken van schakelaars of stopcontacten.
- Dicht kieren rond de inbouwdoos af met een geschikte kit of met een luchtdichte inbouwdoos.
- Plaats isolatieplaatjes achter stopcontacten om de opening te verkleinen.
- Overweeg een professionele luchtdichtingstest als je veel elektrapunten hebt en het warmteverlies aanzienlijk is.
- Combineer het dichten van elektrapunten met andere luchtdichtingsmaatregelen, zoals het afdichten van kieren bij kozijnen en deuren.
Veelgestelde vragen
Hoeveel warmte verlies je via een stopcontact?
Een enkel stopcontact kan een kier vormen van enkele vierkante centimeters. Afhankelijk van de luchtdichtheid van de muur en het drukverschil kan dit leiden tot een aanzienlijke hoeveelheid warmteverlies, zeker bij meerdere punten. Het is moeilijk een exact percentage te noemen, maar het kan een merkbaar effect hebben op het comfort en de energierekening.
Is het dichten van elektrapunten een klus voor een elektricien?
Nee, het is een eenvoudige klus die je zelf kunt doen, mits je de stroom uitschakelt. Het gebruik van isolatieplaatjes is veilig en vereist geen speciale kennis. Voor het afdichten met kit rond de inbouwdoos moet je wel voorzichtig zijn dat je geen elektrische draden beschadigt.
Welke materialen heb ik nodig om elektrapunten luchtdicht te maken?
Je hebt een isolatieplaatje voor inbouwdozen (verkrijgbaar bij bouwmarkten), of je kunt kit gebruiken die geschikt is voor kunststof en metselwerk. Daarnaast heb je eventueel een schroevendraaier nodig om de schakelaar of het stopcontact los te maken.
Kan ik ook elektrapunten in binnenmuren afdichten?
Ja, ook binnenmuren kunnen tocht veroorzaken, vooral als er gaten rond leidingen zijn. Het afdichten van elektrapunten in binnenmuren is zinvol als er koude ruimtes boven of onder zijn, zoals een kruipruimte of een onverwarmde zolder.
Conclusie
Elektrapunten zijn kleine maar hardnekkige boosdoeners als het gaat om warmteverlies en tocht. Door ze luchtdicht te maken, verbeter je het comfort in huis en verlaag je je energierekening. Het is een eenvoudige, goedkope klus die je zelf kunt uitvoeren. Vergeet niet alle elektrapunten te controleren, ook die in minder voor de hand liggende ruimtes. Zo haal je het maximale uit je isolatie en woon je direct een stuk aangenamer.
Huis laten isoleren?
Vergelijk rustig en vraag vrijblijvend offertes aan via IsolatieWijs.
Vraag isolatieoffertes aan →Verder lezen over kosten en prijzen: Dakisolatie: kosten en subsidie · Spouwmuurisolatie · Isolatie in Emmen: kosten, subsidie & offertes · Vloerisolatie · Isolatie in Groningen: kosten, subsidie & offertes · Isolatie in Zwolle: kosten, subsidie & offertes
Lees ook: Koudebruggen opsporen: zelf doen of expert? · Kierdichting kosten: wat betaal je per meter? · Koudebruggen in de kruipruimte: isoleren en afdichten · Warmteverlies via de brievenbus: oplossingen en prijzen · Koudebruggen bij dakkapellen: isoleren en kosten · Tochtstrips vergelijken: prijs, kwaliteit en besparing — meer over warmteverlies en warmtebruggen
IsolatieWijs is een onafhankelijke gids en verkoopt zelf niets. Prijzen zijn indicaties.